Farmacotherapeutisch Kompas Mobiel

dopamine

C01CA04, Dit geneesmiddel valt onder: Antihypotensiva


Samenstelling

Dynatra Dopamine [Zambon Nederland bv]

(hydrochloride)
Concentraat voor infusievloeistof 40 mg/ml; ampul 5 ml.

Terug naar boven

Let op

Advies

Dopamine dient slechts klinisch te worden toegepast.

Terug naar boven

Eigenschappen

Dopamine is de directe precursor van noradrenaline (norepinefrine) (een catecholamine) met positief-inotrope werking op het myocard; het verhoogt daardoor het hartminuutvolume. Het verwijdt de vaten van de nieren en het mesenterium; door de verhoogde renale doorbloeding nemen de nierfiltratie, diurese en natriumuitscheiding toe. In lage of gemiddelde dosering (2-10 microg/kg per min.) stimuleert dopamine de bèta-receptoren in het myocard; dit heeft toename van het minuutvolume, gewoonlijk zonder frequentietoename of bloeddrukstijging, tot gevolg. Dopamine onderscheidt zich hiermee van de andere catecholaminen. In hoge doses (10-20 microg/kg per min.) stimuleert het de alfa-receptoren; mede door de toename van het hartminuutvolume stijgt de bloeddruk. Bij doseringen boven 20 microg/kg per min. overweegt het alfa-adrenerge effect, waardoor de doorbloeding van de nier en het mesenterium weer afneemt.

Kinetische gegevens

Metabolisering: in lever en bloed tot inactieve metabolieten, ca. 25% in adrenerge zenuwuiteinden tot adrenaline. Eliminatie: ca. 80% binnen 24 uur met de urine, vnl. als metabolieten. T1/2 = 1-5 min.

Terug naar boven

Indicaties

De shocktoestand die onafhankelijk van primair vloeistofverlies optreedt (bv. in het verloop van myocardinfarct, bij sepsis of bij anafylactische reacties). Verminderd minuutvolume na een hartoperatie of ten gevolge van hart- of nierinsufficiëntie. Herstel diurese, als een adequaat diureticum alléén niet voldoende is.

Terug naar boven

Contra-indicaties

Feochromocytoom. Tachyaritmie. Kamerfibrilleren. Vooralsnog niet toedienen aan kinderen.

Terug naar boven

Zwangerschap/Lactatie

Over het gebruik van deze stof tijdens zwangerschap bij de mens bestaan onvoldoende gegevens om de mogelijke schadelijkheid te beoordelen. Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij dierproeven.

Terug naar boven

Bijwerkingen

Ritmestoornissen (tachycardie, tachyaritmie, extrasystolie); hoofdpijn, misselijkheid, braken; dyspneu; soms angineuze klachten. Perifere weefselnecrose ten gevolge van vasoconstrictie, hypertensie.

Terug naar boven

Interacties

De werking van dopamine wordt door MAO-remmers gepotentieerd. Bij gelijktijdige behandeling met dergelijke stoffen dient daarom de begindosis van dopamine niet meer dan eentiende van de gebruikelijke dosis te zijn. Bij gebruik van antipsychotica wordt de vaatverwijdende werking van dopamine op de niervaten mogelijk verzwakt. Er bestaat een additief of potentiërend effect met diuretica, een risico van verhoogde prikkelbaarheid van het myocard bij anesthesie met cyclopropaan, halothaan, enfluraan en methoxyfluraan. Remmend effect door alfa-, bèta- en dopamineblokkerende middelen.

Terug naar boven

Waarschuwingen en voorzorgen

Om de minimale therapeutische dosis te vinden, dient de infuussnelheid doorlopend aan de hemodynamische parameters te worden aangepast. Indien het infuus plotseling wordt gestaakt, kan de bloeddruk sterk dalen. Indien de shock door hypovolemie is veroorzaakt (vooral hemorragische shock), moet eerst met bloed of plasma of andere fysiologische oplossingen het circulerend volume worden hersteld. Stoornissen van de elektrolytverhoudingen moeten worden gecorrigeerd. Dopamine moet, indien enigszins mogelijk, in een grote vene worden geïnfuseerd om extravasatie in het naastliggende weefsel van de infusieplaats te voorkomen (risico van necrose en lysis van het omgevende weefsel). De grote venen van de fossa antecubitalis verdienen de voorkeur boven de venen van het dorsum manus. Bij extravasatie het gebied zo spoedig mogelijk infiltreren met 10-15 ml zoutoplossing, die 5-10 mg fentolamine bevat. Indien het gebied binnen 12 uur wordt geïnfiltreerd, treedt direct plaatselijke hyperemie op; daarom moet fentolamine zo snel mogelijk na constatering van extravasatie worden toegediend. Dopamine mag niet worden verdund met waterstofcarbonaat- of andere alkalische oplossingen.

Terug naar boven

Overdosering

Therapie: De toediening verminderen of staken. Tegenmaatregelen zijn meestal niet nodig, gezien de zeer korte halfwaardetijd van dopamine. Eventuele weefselnecrose kan worden bestreden met 5-10 mg fentolamine.

Terug naar boven

Dosering

Doorlopende controle van de bloeddruk en eventueel van de centrale veneuze druk is vereist; dopamine uitsluitend klinisch toepassen en uitsluitend via een i.v. infuus toedienen. De oplossing moet onmiddellijk vóór toepassing worden bereid en mag niet langer dan 24 uur worden bewaard. In het begin verdient een infuussnelheid van 2-5 microg/kg lichaamsgewicht per min. aanbeveling; deze dosering stapsgewijs verhogen, totdat bloeddruk en diurese zijn gecorrigeerd. Het gewenste therapeutisch effect treedt gewoonlijk op bij een infuussnelheid van minder dan 20 microg/kg per min.; in sommige gevallen van ernstige circulatoire insufficiëntie zijn echter doses tot 50 microg/kg per min. toegepast. Geadviseerd wordt bij shock ten gevolge van hartfalen de dosis zo laag mogelijk te houden. Het gewenste therapeutisch effect wordt gewoonlijk met een infuussnelheid van 500-1000 microg per minuut bereikt.

Terug naar boven

Verklaring van de symbolen

  • Icoon

    Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.

  • Icoon

    Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.

  • Icoon

    Dit middel is nog niet beoordeeld, nog in beoordeling of opnieuw in beoordeling.

  • Icoon

    Zelfzorgmiddel ('over the counter').

  • Icoon

    'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.

  • Let op icoon

    Dit geneesmiddel wordt door de Commissie Farmacotherapeutisch Kompas op farmacotherapeutische gronden afgewezen.

Bron: website Farmacotherapeutisch Kompas; copyright Zorginstituut Nederland.