Rijksoverheid

Farmacotherapeutisch Kompas

fentolamine/papaverine

G04BE30, Dit geneesmiddel valt onder: Middelen bij erectiele disfunctie


Samenstelling

Androskat [Takeda Nederland bv]Icoon

Injectievloeistof voor intracaverneuze toediening; ampul 2 ml met toedieningssysteem. Bevat per ml: papaverine (hydrochloride) 15 mg, fentolamine(mesilaat) 0,5 mg.

Terug naar boven

Let op

Advies

Indien voor een medicamenteuze behandeling van erectiele disfunctie wordt gekozen gaat vanwege de werking en een eenvoudiger gebruik de voorkeur uit naar oraal sildenafil. Het gebruik van de intracaverneuze injectie bij de behandeling van erectiestoornissen kan gepaard gaan met hinderlijke bijwerkingen (m.n. fibrosevorming).

Terug naar boven

Eigenschappen

Papaverine en fentolamine zijn vaso-actieve stoffen die na intracaverneuze toediening een erectie van de penis induceren en daarbij synergistisch werken. Papaverine werkt spasmolytisch op de gladde spieren van het corpus cavernosum en in mindere mate op die van de arteriolen. Fentolamine blokkeert de α1-adrenoceptoren die zich m.n. in de arteriolen bevinden. Door dilatatie van de arteriolen en relaxatie van de sinusoïdale ruimte wordt de instroom van bloed in het corpus cavernosum sterk bevorderd. Werking: max. na ca. 15 min.

Kinetische gegevens

Eliminatie: met de urine als metabolieten. T1/2el = 20 min (fentolamine), 2 uur (papaverine).

Terug naar boven

Indicaties

Erectiele disfunctie. Onderzoek waarbij artificiële erectie noodzakelijk is, zoals Doppler of duplex ultrasonografie, angiografie, cavernosografie en cavernosometrie.

Terug naar boven

Contra-indicaties

Organische aandoeningen van de penis zoals ontstekingen, induratio penis plastica. Vergroot risico van priapisme (sikkelcelanemie, multiple myeloom, leukemie). Ernstige nier- en/of leverfunctiestoornissen. Aritmieën, ernstige ischemische hartziekten, verlaagde systolische bloeddruk (< 100 mm Hg). Glaucoom.

Terug naar boven

Zwangerschap/Lactatie

Advies: Fentolamine/papaverine is niet bedoeld voor gebruik door vrouwen. Er zijn onvoldoende gegevens over gebruik tijdens de zwangerschap.

Advies: Fentolamine/papaverine is niet bedoeld voor gebruik door vrouwen. Er zijn onvoldoende gegevens over gebruik tijdens de borstvoeding.

Terug naar boven

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): lokale fibrose, die doorgaans verdwijnt na stoppen van de behandeling, waarna de therapie kan worden voortgezet. Vaak (1-10%): langdurige erecties (> 3 uur), oppervlakkig peniel hematoom en peniele ecchymose op de injectieplaats, verdoofd gevoel in de penis, voorbijgaande pijn en zwelling van de voorhuid. Soms (0,1-1%): allergische reacties, duizeligheid. Verder zijn gemeld: gestoorde leverfunctie.

Terug naar boven

Interacties

Kan het effect van antihypertensiva versterken. Gelijktijdig gebruik van α-blokkers wordt ontraden. Alcohol kan de werking versterken door een vasodilatatoir effect.

Terug naar boven

Waarschuwingen en voorzorgen

Alleen gebruiken in centra waar behandeling van verlengde erecties gedurende 24 uur mogelijk is. Bij langdurige behandeling van erectiele disfunctie is regelmatig poliklinische controle aangewezen. Bij caverno-veneuze afwijkingen is het effect doorgaans beperkt. Bij optreden van fibrose de behandeling staken; na verdwijnen van de fibrose kan de therapie worden hervat. Optreden van lokale fibrose kan worden beperkt door een juiste injectietechniek en gebruik van de minimaal effectieve dosering. De patiënt dient zich te melden indien de erectie langer dan 3 uur aanhoudt. Bij stijging van leverenzymwaarden de oorzaak onderzoeken. Voorzichtigheid is geboden bij gelijktijdige antistolling wegens het vergrote risico van nabloedingen en hematomen; na injectie is lokale compressie gedurende ten minste drie minuten noodzakelijk. Roken vanaf een uur vóór de injectie, spanning en invasieve meting van de druk in de penis kunnen de werking negatief beïnvloeden. Bij voorkeur niet-ionische contrastmiddelen gebruiken tijdens angio- en cavernosografie.

Terug naar boven

Overdosering

Symptomen: te lang aanhoudende erectie.

Therapie: Behandeling indien de erectie langer dan 3 uur aanhoudt: punctie van de corpora en bloed laten aflopen (zonder aspiratie). Indien dit na 15 min geen effect heeft, 10–20 microg adrenaline of 100–200 microg fenylefrine intracaverneus toedienen; zo nodig elke 5 min herhalen onder controle van bloeddruk en hartfunctie.

Terug naar boven

Dosering

Behandeling erectiele disfunctie: instelfase in de kliniek: begindosering 0,25 ml via intracaverneuze zelfinjectie onder begeleiding van een arts; in geval van mogelijk psychogene of neurogene oorzaak: begindosering 0,10–0,15 ml. Afhankelijk van de mate en duur van het effect de dosering stapsgewijs aanpassen; max. 1 dosering per dag. Bij behandeling met zelf-injectie in de thuissituatie de dosering met 30% verlagen ter compensatie van de additionele seksuele stimulatie in de privé-situatie. De dosering vervolgens op geleide van mate en duur van de erectie, in overleg met de arts, vaststellen; max. 1 injectie per week en 3 ml per keer. Gestreefd wordt naar een erectieduur van 60–90 min. De injectie in alternerende zijden van de penis toedienen, bij voorkeur 4–5 mm links of rechts van het midden, vlak bij de buikwand.

Diagnostisch onderzoek: intracaverneus: Bij Doppler of duplex ultrasonografie: 0,5 ml. Bij angiografie: 1 ml direct vóór begin van het onderzoek. Bij cavernosometrie en -grafie: 2 ml 10 minuten vóór begin van het onderzoek. Maximale dosis 3 ml.

Na injectie de injectieplaats ten minste 2 minuten dichtdrukken en de penis licht masseren om de injectievloeistof te verdelen.

Terug naar boven

Verklaring van de symbolen

  • Icoon

    Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.

  • Icoon

    Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.

  • Icoon

    Dit middel is nog niet beoordeeld, nog in beoordeling of opnieuw in beoordeling.

  • Icoon

    Zelfzorgmiddel ('over the counter').

  • Icoon

    'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.

  • Let op icoon

    Dit geneesmiddel wordt door de Commissie Farmacotherapeutisch Kompas op farmacotherapeutische gronden afgewezen.

Bron: website Farmacotherapeutisch Kompas; copyright Zorginstituut Nederland.